Ara
Close this search box.

Rituacharya, eski bir Ayurveda uygulamasıdır ve mevsim anlamına gelen “Ritu” ve Rejim veya disiplin anlamına gelen “charya” olmak üzere iki kelimeden oluşur.

Ritucharya, Ayurveda’nın önerdiği şekilde mevsimsel değişikliklerin neden olduğu bedensel ve zihinsel etkilerle başa çıkmak için yaşam tarzı ve ayurveda beslenme rutininden oluşur.

Ritucharya, mevsimsel değişikliklerden dolayı oluşabilecek rahatsızlıklarla mücadele etmek için fiziksel gücümüzü ve zihinsel yeteneğimizi geliştirmemizi sağlar. Buna ek olarak vücudumuzdaki üç doshayı da dengeleyerek yıl boyunca formda ve sağlıklı kalmamızı sağlar.

Bir yıl 2 Kaal’a (zaman dilimine) bölünmüştür. Her Kaal 3 mevsimden oluşur ve bu da yılda toplam 6 mevsim anlamına gelir. Her mevsim iki ay sürüyor.

  • Adaan Kaal / Kuzey Gündönümü / Uttaryana (14 Ocak – 14 Temmuz)
    • Shishir Ritu (Kış) Ocak ortasından Mart ortasına kadar
    • Vasant Ritu (Bahar) Mart ortasından Mayıs ortasına kadar
    • Grishma Ritu (Yaz) Mayıs ortasından Temmuz ortasına kadar
  • Visarga Kaal / Güney Gündönümü / Dakshinayana (14 Temmuz – 14 Ocak)
    • Varsha Ritu (Muson) Temmuz ortasından Eylül ortasına kadar
    • Sharad Ritu (Sonbahar/Güz) Eylül ortasından Kasım ortasına kadar
    • Hemant Ritu (Sonbahar Sonu/Kış Öncesi) Kasım ortasından Ocak ortasına kadar

Aadaan Kaal/Kuzey Gündönümü/Uttaryana

Bu mevsimde güneş ve rüzgar son derece kuvvetlidir. Güneş insanlardan gelen tüm enerjiyi ve gücü, dünyanın serinletici özelliklerini uzaklaştırır. Kavurucu güneş, bitkilere ve insanlara ılık ve kurak nitelikler verir.

1. ŞİŞİR RİTU (KIŞ):

Ocak ortasından Mart ortasına kadar – Bu mevsimde ortam soğuk ve rüzgarlı kalır. Bu dönemde kişinin gücü daha az kalır, Kapha Dosha’nın birikmesi gerçekleşir ve Agni (Katabolizma) daha yüksek bir durumda kalır.

Diyet Rutini: Tadı baskın olan Amla (ekşi) içeren yiyecekler tercih edilir. Tahıllar ve baklagiller, buğday/gram unlu ürünler, yeni pirinç, mısır ve diğerleri önerilmektedir. Zencefil, sarımsak, Haritaki (Terminia chebula’nın meyveleri), Pippali (Piper longum ürünleri), şeker kamışı ürünleri ve süt ve süt ürünleri beslenme rejimine dahil edilmelidir.

Rasa‘da Katu (keskin), Tikta (acı), Kashaya (buruk) baskın olan yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Laghu (hafif) ve Shita (soğuk) yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

Yaşam Tarzı: Yağ / Pudra / Macun ile masaj yapın ve ılık suyla duş alın, güneş ışığına maruz kalın ve sıcak giysiler giyin.

2. VASANT RİTU (BAHAR)

Mart ortasından Mayıs ortasına kadar – Bu sezon çiçeklerin ve yeni yaprakların ortaya çıkma mevsimi olarak kabul edilir. Bu sezondaki Rasa ve Mahabhuta sırasıyla Kashaya (sıkıcı) ve Prithvi ve Vayu’dur. Bu dönemde bireyin gücü orta derecede kalır, Kapha Dosha’da bozulma meydana gelir ve Agni yani sindirim gücü Manda durumunda kalır.

Diyet Rutini: Kolay sindirilebilen gıdalar tüketilmelidir. Tahıllarda bu mevsimde buğday, pirinç, arpa önerilmektedir. Bakliyatlarda mercimek vb. yenilebilir. Acı, Kattu (keskin), Kashaya (buruk) tadında yiyecekler yenmelidir. Diyete bal da eklenebilir. Soğuk, ağır ve kıvamlı yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

Yaşam Tarzı: Banyo için ılık su kullanmak ideal kabul edilir. Vasant Ritu sırasında egzersiz yapmak şarttır. Chandana, Kesara, Agaru tozuyla masaj yapılması önerilir. Kavalu (gargara), Anjana (kollirium) ve Vamana ve Nasya gibi tahliye önlemleri önerilmektedir. Bu mevsimde gündüz uyumak önerilmez.

3. GRISHMA RITU (YAZ):

Mayıs ortasından Temmuz ortasına kadar – Bu mevsim çok sıcaktır ve sağlıksız rüzgarlar hakimdir. Göller ve nehirler kurur, bitkiler cansızlaşır ve bireyin gücü zayıflar. Vata Dosha’nın birikmesi gerçekleşir ancak Kapha Dosha bu sezonda rahattır. Kişinin Agni’sinin durumu hafiftir. Lavana ve Katu (keskin) ve Amla (ekşi) tadı olan yiyecekler ile Ushna (sıcak) yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

Diyet Rutini: İşlenmesi kolay yiyecekler – Madhura (tatlı), Snigdha (kaygan), Sheeta (soğuk) ve Drava (sıvı) Guna içerenler, örneğin pirinç, mercimek vb. yenmelidir. Bol su ve soğuk su, ayran, meyve suları, et çorbaları, mango suyu, biberle karıştırılmış lor gibi farklı sıvıların içilmesi önerilir. Uyku saatinde şekerli süt içilmelidir. Lavana ve Katu (keskin) ve Amla (buruk) tadı olan yiyeceklerden ve Ushna (sıcak) besinlerden kaçınılmalıdır.

Yaşam Tarzı: Serin yerlerde kalmak, vücuda sandal ağacı ve diğer aromatik macunlar sürmek, çiçeklerle süslemek, hafif elbiseler giymek ve gündüz kestirmek faydalıdır. Gece yarısı esintiyle serinleyen ay ışınlarının keyfini çıkarabilirsiniz. Aşırı egzersiz veya sıkı çalışmadan kaçınılmalıdır; aşırı yoğun cinsel hayat ve alkollü preparatlar bu dönemde dengesizliğe yol açar.

VISARGA KAAL / GÜNEY GÜNDÖNÜMÜ / DAKSHINAYANA

1. VARSHA RITU (MUSON)

Temmuz ortasından Eylül ortasına kadar – Varsha Ritu olarak kabul edilir. Bu mevsimde gökyüzü bulutludur ve gökgürültülü sağanak olmadan yağmur yağar. Göller ve nehirler suyla doludur. Bu sezondaki Rasa ve Mahabhuta sırasıyla Amla (ekşi) ve Prithvi ve Agni’dir. Bu mevsimde bireyin gücü zayıflar. Vata Dosha’nın değişimi ve Pitta Dosha’nın birikmesi gerçekleşir. Agni de bozulur.

Diyet Rutini: Amla (ekşi) ve Lavana (tuzlu) tadı olan ve Sneha (kaynaşmayan) nitelikleri taşıyan yiyecekler tüketilmelidir. Tahıllar arasında arpa, pirinç, buğday vb. önerilir. Et çorbası dışında Yusha (çorba) vb. günlük diyete dahil edilmelidir. Kaynamış su içilmesi tavsiye edilir. Et gibi önemli ve işlenmesi zor olan yiyecekler tüketilirken dikkatli olunmalıdır.

Yaşam Tarzı: Bu mevsimde banyo yapmak için kaynamış su ve vücuda yağ ile masaj yapılması tavsiye edilir. İlaçlı Basti (lavman), bozulmuş Doshaları kovmak için tahliye tedbiri olarak reçete edilir. Yağmurda ıslanmak, gündüzleri kestirmek, egzersiz yapmak, cinsel tutkular, ağır işler, rüzgar, nehir kıyısında kalmak kaçınılması gereken şeylerden bazılarıdır.

2. SHARAD RITU (Sonbahar/Sonbahar):

Eylül ortasından Kasım ortasına kadar – Bu mevsimde Güneş muhteşem görünüyor, gökyüzü açık ve bazen beyaz bulutlarla dolu ve dünya ıslak çamurla kaplanıyor. Yaygın Rasa Lavana’dır (tuzlu) ve aşkın Mahabhutalar Apa ve Agni’dir. Bir bireyin gücü ve enerjisi orta düzeyde kalır, bozulmuş Vata Dosha’nın yatıştırılması ve Pitta Dosha’nın zayıflatılması gerçekleşir ve Agni’nin hareketi bu mevsimde artar.

Diyet Rutini: Madhura (tatlı) ve Tikta (keskin) tadı olan, Laghu (işlenmesi kolay) ve soğuk özelliği olan yiyecekler yenilmelidir. Bozulmuş Pitta’yı yumuşatacak özelliklere sahip yiyecekler tavsiye edilir. Buğday, tatlı şeker, nektar, Patola (Trichosanthes diocia), kuru topraktan elde edilen hayvanların eti (Jangala Mamsa) yeme rutinine dahil edilmelidir. Sıcak, acı, tatlı ve buruk yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Katı ve sıvı yağlar, suda yaşayan canlıların etleri, lor ve benzeri gıda ürünleri bu mevsimde diyetten çıkarılmalıdır.

Yaşam Tarzı: Açlık hissi oluştuğunda yemek yeme alışkanlığı önerilmektedir. Banyo yapmak için gündüzleri güneş ışınlarıyla, akşamları ise ay ışınlarıyla arındırılmış su alınmalıdır. Çiçek çelenkleri takılması ve vücuda Chandana (Santalum koleksiyonu) macununun uygulanması önerilir. Gecenin ilk 3 saatindeki ay ışınlarının sağlığa faydalı olduğu söyleniyor. Virechana (temizlik), Rakta-Mokshana (flebotomi) ve benzeri onarıcı yöntemlerin bu sezon ortasında bitirilmesi gerekiyor.

Bu dönemde gün içerisinde kestirmek, güneş ışığına maruz kalmak ve aşırı yemek yemekten kaçınılmalıdır.

3. HEMANT RITU (SON SONU/KIŞ ÖNCESİ):

Kasım ortasından Ocak ortasına kadar – Serin rüzgarlar esmeye başlar ve serinlik hissedilir. Bu sezonun ortasında Rasa’ya hakim olan Madhura ve ezici Mahabhutalar ise Prithivi ve Apa hakimdir. Bireyin enerjisi ve gücü en yüksek seviyede kalır ve bozulan Pitta Dosha sakinleşir. Agni’nin eylemi arttar.

Diyet Rutini: Kişi tatlı, mayhoş ve tuzlu yiyecekler yemelidir. Tahıl ve bakliyatlardan pirinç, un aranjmanları, Masha vb. yenilmesi öneriliyor. Farklı etler, yağlar, süt ve süt ürünleri, şeker kamışı ürünleri, Shidhu (parçalanmış preparatlar), Tila (susam) vb. de aynı şekilde beslenme rejimine dahil edilmelidir. Laghu (hafif), serin ve kuru yiyecekler gibi Vata’yı ağırlaştıran yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Soğuk içecek tüketimi de aynı şekilde kontrendikedir.Yaşam Tarzı: Egzersiz yapmak, vücut ve baş masajı, ılık su kullanımı, Atapa-sevana (güneş banyosu), vücutta Agaru kullanımı, kalın giysiler, tek partnerle cinsel ilişki ve sıcak yerlerde yaşamak önerilmektedir. Gün içinde uyuklamaktan, kuvvetli ve soğuk rüzgâra maruz kalmaktan kaçınılmalıdır.

Bir yanıt yazın